ขลิบช่วยลดความเสี่ยง HPV ได้จริงไหม?

สรุปสิ่งที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ

• ขลิบอาจลดความเสี่ยง HPV บางส่วน แต่ไม่ใช่การป้องกันสมบูรณ์
• วัคซีน HPV ยังเป็นมาตรการสำคัญในการป้องกันมะเร็งและหูดหงอนไก่จากเชื้อบางสายพันธุ์
• ถุงยางช่วยลดความเสี่ยงได้ แต่ไม่ครอบคลุมผิวหนังทุกบริเวณที่ HPV อาจติดได้
• คนที่มีหนังหุ้มปลายตีบ อักเสบซ้ำ มีกลิ่น อับชื้น หรือทำความสะอาดยาก ควรประเมินกับแพทย์
• การขลิบมีความเสี่ยงของหัตถการ เช่น เลือดออก ติดเชื้อ บวม ปวด แผลแยก หรือแผลเป็น จึงควรทำในสถานพยาบาลมาตรฐาน

บทความนี้ตอบคำถามอะไร

HPV คืออะไร และเกี่ยวกับสุขภาพเพศชายอย่างไร

HPV หรือ Human Papillomavirus เป็นกลุ่มไวรัสที่ติดต่อได้จากการสัมผัสผิวหนังและเยื่อบุระหว่างเพศสัมพันธ์ HPV บางชนิดสัมพันธ์กับหูดหงอนไก่ ส่วนบางชนิดเป็นชนิดความเสี่ยงสูงที่เกี่ยวข้องกับมะเร็ง เช่น มะเร็งปากมดลูก มะเร็งทวารหนัก มะเร็งองคชาต และมะเร็งช่องปากคอหอย

ในผู้ชาย HPV อาจไม่มีอาการเลย ทำให้บางคนไม่รู้ว่าติดเชื้อหรือเคยได้รับเชื้อมาแล้ว แต่ยังสามารถถ่ายทอดเชื้อให้คู่นอนได้ในบางสถานการณ์ นี่คือเหตุผลที่การป้องกัน HPV ควรมองเป็นภาพรวม ไม่ใช่มองแค่ “ขลิบหรือไม่ขลิบ” เพียงข้อเดียว

ขลิบอาจช่วยลดความเสี่ยง HPV ได้อย่างไร

หนังหุ้มปลายเป็นบริเวณที่อาจเกิดความอับชื้น สะสมคราบ และทำความสะอาดได้ยาก โดยเฉพาะในผู้ชายที่หนังหุ้มปลายตีบ รูดไม่สุด หรือมีการอักเสบซ้ำ การขลิบช่วยเปิดบริเวณปลายอวัยวะเพศ ทำให้ดูแลความสะอาดง่ายขึ้น และอาจลดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการสะสมของเชื้อบางชนิด

งานวิจัยเชิงระบบและการศึกษาแบบสุ่มในบางพื้นที่พบว่า ผู้ชายที่ขลิบมีแนวโน้มติดเชื้อ HPV บริเวณอวัยวะเพศต่ำกว่ากลุ่มที่ไม่ได้ขลิบในบางการวัดผล อย่างไรก็ตาม หลักฐานมีความแตกต่างตามประชากร พื้นที่ วิธีตรวจ ตัวอย่างที่เก็บ และพฤติกรรมทางเพศ จึงไม่ควรสื่อสารว่า “ขลิบแล้วไม่ติด HPV”

ขลิบไม่ใช่ตัวแทนวัคซีน HPV หรือถุงยาง

จุดที่ต้องสื่อสารให้ถูกต้องคือ ขลิบเป็นเพียงหนึ่งในปัจจัยที่อาจช่วยลดความเสี่ยงบางส่วน แต่ไม่ใช่มาตรการหลักเพียงอย่างเดียว HPV ยังติดได้จากผิวหนังบริเวณที่ไม่ได้ถูกตัดออก และบางตำแหน่งอาจอยู่นอกบริเวณที่ถุงยางครอบคลุมด้วย

การป้องกัน HPV ที่เหมาะสมจึงควรรวมหลายวิธี ได้แก่ วัคซีน HPV ตามเกณฑ์อายุและความเสี่ยง การใช้ถุงยางอย่างสม่ำเสมอ การลดพฤติกรรมเสี่ยง การตรวจเมื่อมีอาการผิดปกติ และการพูดคุยกับคู่นอนอย่างตรงไปตรงมา

ใครบ้างที่ควรพิจารณาขลิบกับแพทย์

การขลิบเพื่อสุขอนามัยหรือเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงบางส่วนควรประเมินรายบุคคล โดยเฉพาะถ้ามีปัญหาทางกายภาพร่วม ไม่ควรเลือกทำเพียงเพราะอ่านว่าช่วยลด HPV แล้วสรุปว่าจำเป็นสำหรับทุกคน

• หนังหุ้มปลายตีบ รูดไม่สุด หรือรูดแล้วเจ็บ
• มีอักเสบซ้ำ แดง คัน กลิ่น หรือคราบสะสมใต้หนังหุ้มปลาย
• มีประวัติแผลฉีกบริเวณปลายอวัยวะเพศหรือเส้นสองสลึงตึงร่วมด้วย
• เคยมีหูดหงอนไก่ แผล หรือความผิดปกติที่ต้องตรวจติดตาม
• ต้องการประเมินเรื่องสุขอนามัยและความเสี่ยงทางเพศกับแพทย์ก่อนตัดสินใจ

กรณีที่ยังไม่จำเป็นต้องขลิบทันที

ถ้าไม่มีอาการ รูดหนังหุ้มปลายได้ดี ทำความสะอาดได้ ไม่มีอักเสบซ้ำ และความเสี่ยงทางเพศไม่สูง การขลิบอาจไม่ใช่เรื่องเร่งด่วน ควรใช้การป้องกันหลายวิธีร่วมกัน และปรึกษาแพทย์เพื่อชั่งน้ำหนักประโยชน์กับความเสี่ยง

ตารางเปรียบเทียบวิธีลดความเสี่ยง HPV

ความเสี่ยงและข้อควรระวังของการขลิบ

แม้การขลิบเป็นหัตถการที่ทำกันทั่วไป แต่ยังมีความเสี่ยงเหมือนการผ่าตัดอื่น เช่น เลือดออก ติดเชื้อ ปวด บวม แผลแยก แผลเป็น ความไวเปลี่ยน หรือผลลัพธ์ด้านรูปทรงไม่ตรงกับที่คาดหวัง ความเสี่ยงจะลดลงได้เมื่อทำในสถานพยาบาลมาตรฐาน มีการประเมินก่อนทำ และดูแลแผลอย่างถูกต้อง

• หลีกเลี่ยงการขลิบกับผู้ที่ไม่ใช่บุคลากรทางการแพทย์
• ไม่ใช้ยาฆ่าเชื้อ น้ำยาแต้ม หรือสมุนไพรกับแผลโดยไม่ปรึกษาแพทย์
• งดเพศสัมพันธ์และการช่วยตัวเองตามระยะเวลาที่แพทย์แนะนำ
• กลับมาตรวจตามนัด โดยเฉพาะถ้าใช้ไหมเย็บหรืออุปกรณ์เฉพาะ
• พบแพทย์ทันทีหากเลือดออกมาก ปวดมากขึ้น บวมแดงลาม มีหนอง มีกลิ่นผิดปกติ หรือมีไข้

สิ่งที่ไม่ควรทำเองเมื่อกังวลเรื่อง HPV

ลิงก์อ่านต่อที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

1. CDC. About Genital HPV Infection. https://www.cdc.gov/sti/about/about-genital-hpv-infection.html
2. CDC. Human Papillomavirus (HPV) Infection – STI Treatment Guidelines. https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/hpv.htm
3. CDC. Reasons to Get Vaccinated. https://www.cdc.gov/hpv/vaccines/reasons-to-get.html
4. Larke et al. Relationship between circumcision and human papillomavirus infection: systematic review and meta-analysis. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5227661/
5. Mehta et al. Male circumcision reduces penile HPV incidence and persistence: randomized controlled trial in Kenya. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8172477/
6. CDC. Primary Prevention Methods. https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/clinical-primary.htm
7. Mayo Clinic. Circumcision. https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/circumcision/about/pac-20393550