ผ่าตัดไต มีกี่ประเภท? ใช้รักษาในกรณีไหน? คำแนะนำก่อนผ่าตัด

ผ่าตัดไต (Nephrectomy) คือการผ่าตัดเอาไตออกบางส่วนหรือทั้งหมด เป็นวิธีการรักษาที่แพทย์เลือกใช้ในบางกรณี ไม่ใช่ทุกอาการของโรคไตจะต้องเข้ารับการผ่าตัด แต่ในกรณีที่มีเนื้องอก มะเร็งไต หรือความเสียหายจากโรครุนแรง การผ่าตัดถือเป็นแนวทางสำคัญที่ช่วยยืดอายุผู้ป่วยได้ โดยไตของเรามี 2 ข้าง ทำหน้าที่กรองของเสียและควบคุมสมดุลน้ำในร่างกาย แล้วแบบไหนที่ต้องผ่าตัด? บทความนี้มีคำตอบ

กรณีที่ต้องผ่าตัดไต

การผ่าตัดไตจะทำในกรณีที่มีปัญหาไตขั้นรุนแรง เช่น

มะเร็งไตหรือก้อนเนื้องอก โดยมากต้องผ่าไตออกทั้งข้าง เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง
ติดเชื้อรุนแรง ที่ทำให้ไตถูกทำลาย เช่น นิ่ว ถุงน้ำในไต หรือทางเดินปัสสาวะอุดตัน
ภาวะเส้นเลือดตีบ (Renal artery stenosis) ส่งผลให้ความดันสูงจัดและควบคุมไม่ได้
อุบัติเหตุรุนแรง เช่น รถชน กระแทกบริเวณหลังหรือช่องท้องอย่างแรง
การปลูกถ่ายไต (Kidney Transplant) นำไตเก่าออกเพื่อเปลี่ยนใหม่

อันตรายที่ไม่ควรมองข้าม กระเพาะปัสสาวะอักเสบ / นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ จะจัดการยังไงด้บ้าง?

ประเภทของการผ่าตัดไต

การผ่าตัดไตแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก

การผ่าตัดไตทั้งข้าง (Radical Nephrectomy) เอาไตออกทั้งข้าง รวมถึงท่อไต ต่อมหมวกไต และต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียง
การผ่าตัดไตบางส่วน (Partial Nephrectomy) เอาเฉพาะเนื้อเยื่อที่เป็นโรคออก โดยคงส่วนที่ดีไว้

วิธีการผ่าตัดไตที่ใช้บ่อย

ผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้อง (Open Surgery): ใช้ในกรณีที่ส่องกล้องไม่ได้ เช่น มะเร็งระยะลุกลาม
ผ่าตัดส่องกล้อง (Laparoscopic Surgery): แผลเล็ก พักฟื้นเร็ว เสี่ยงภาวะแทรกซ้อนต่ำ
ผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ (Robot-assisted Surgery): แม่นยำสูง เลือดออกน้อย เจ็บน้อย แต่ควรทำกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

เตรียมตัวก่อนผ่าตัดไต

งดยาแอสไพรินและยาละลายลิ่มเลือด อย่างน้อย 7 วันก่อนผ่าตัด
งดน้ำงดอาหารหลังเที่ยงคืน ของวันก่อนผ่าตัด
แจ้งแพทย์หากมี โรคประจำตัว, เคยผ่าตัด, แพ้ยา, หรือสงสัยว่ากำลังตั้งครรภ์
เตรียมตัวใจและมีคนดูแลหลังผ่าตัด

ดูแลตัวเองหลังผ่าตัดไต

หลีกเลี่ยงกิจกรรมรุนแรง เช่น ฟุตบอล มวย เทควันโด
ดื่มน้ำให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงอาหารเค็มจัด
ปรึกษาแพทย์เรื่องการทานยา และการป้องกันไตที่เหลือ
เข้าพบแพทย์ตามนัดเพื่อติดตามผลอย่างต่อเนื่อง

สรุป ผ่าตัดไต ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด

แม้การผ่าตัดไตจะฟังดูใหญ่ แต่ด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ล้ำหน้า ทำให้การผ่าตัดในปัจจุบันปลอดภัย เจ็บน้อย และฟื้นตัวได้รวดเร็ว อย่างไรก็ตาม การดูแลตัวเองและการตรวจสุขภาพไตอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยลดความเสี่ยงในการเจ็บป่วยได้มากที่สุด

❓ Q&A: ผ่าตัดไต (Nephrectomy) มีกี่ประเภท?

ผ่าตัดไตคืออะไร?

การผ่าตัดเอาไตออก บางส่วนหรือทั้งหมด ใช้ในกรณีเฉพาะ เช่น มะเร็งไตหรือไตเสียหายรุนแรง

กรณีใดที่ต้องผ่าตัดไต?

มะเร็งไตหรือก้อนเนื้องอก
ติดเชื้อรุนแรง เช่น นิ่ว, ถุงน้ำในไต, ทางเดินปัสสาวะอุดตัน
เส้นเลือดไตตีบ (Renal artery stenosis)
อุบัติเหตุรุนแรง
การปลูกถ่ายไต

การผ่าตัดไตมีกี่ประเภท?

Radical Nephrectomy – เอาไตทั้งข้าง รวมท่อไต, ต่อมหมวกไต และต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียง
Partial Nephrectomy – เอาเฉพาะเนื้อเยื่อที่เป็นโรคออก คงส่วนที่ดีไว้

วิธีการผ่าตัดไตมีแบบไหนบ้าง?