กระเพาะปัสสาวะอักเสบ หรือที่เรียกกันในทางการแพทย์ว่า Cystitis คือโรคที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียในระบบทางเดินปัสสาวะ ซึ่งแม้จะพบได้บ่อยในผู้หญิง แต่ก็สามารถเกิดขึ้นกับผู้ชายได้เช่นกัน โดยเฉพาะในช่วงวัยกลางคนหรือผู้สูงอายุ ซึ่งอาการไม่ได้เพียงสร้างความไม่สบายตัว แต่หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง เช่น ไตอักเสบ หรือติดเชื้อในกระแสเลือดได้
บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักสาเหตุ ปัจจัยเสี่ยง อาการของโรค วิธีรักษา รวมถึงแนวทางป้องกันไม่ให้กระเพาะปัสสาวะอักเสบ มาเยือนคุณแบบไม่รู้ตัว
ใครบ้างที่เสี่ยงเป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบ?
- ผู้หญิง มีโอกาสเกิดสูงกว่าผู้ชาย เนื่องจากท่อปัสสาวะสั้นและอยู่ใกล้กับทวารหนัก เชื้อโรคจึงเข้าสู่กระเพาะปัสสาวะได้ง่าย
- ผู้ชายสูงวัย (อายุ 50 ปีขึ้นไป) มักมีภาวะต่อมลูกหมากโต ซึ่งเป็นปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยง
- เด็กและผู้สูงอายุ ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ ทำให้เกิดการติดเชื้อได้ง่ายขึ้น
สำหรับผู้ชาย ถ้ามี ภาวะต่อมลูกหมากโต หรือมีปัญหาทางเดินปัสสาวะร่วม อาการ Cystitis อาจรุนแรงขึ้น — อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ การทำหมันชาย
อาการของกระเพาะปัสสาวะอักเสบ
- ปัสสาวะบ่อย แสบขัด ปวดตอนปลายปัสสาวะ
- ปัสสาวะไม่สุด มีกลิ่นเหม็น หรือมีเลือดปน
- ปวดท้องน้อย เจ็บบริเวณอุ้งเชิงกราน
- ในเด็กอาจมีไข้ ปัสสาวะราด หรืออาเจียน
- หากมีไข้ หนาวสั่น ปวดหลัง อาจลุกลามถึงไต
“อาการ “แสบ ขัด” บ่อย ๆ อาจบ่งชี้ถึงการอักเสบของทางเดินปัสสาวะ ควรสังเกตและหาสาเหตุ เช่น การดูแลสุขอนามัยหรือภาวะอื่น ๆ อย่างเช่น หนังหุ้มปลายตีบ”
สาเหตุของกระเพาะปัสสาวะอักเสบ
- การติดเชื้อแบคทีเรีย โดยเฉพาะ E. coli
- การใช้สายสวนปัสสาวะเป็นเวลานาน
- ผลข้างเคียงจากเคมีบำบัดหรือฉายแสง
- การใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดบริเวณจุดซ่อนเร้นที่มีสารเคมีรุนแรง
- การอักเสบจากโรคผิวหนังหรือโรคอื่นๆ เช่น ริดสีดวง , มะเร็งในระบบทางเดินปัสสาวะ
วิธีรักษาโรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ
- รับประทานยาปฏิชีวนะ เช่น กลุ่ม Quinolone หรือ Cephalosporin (ตามคำแนะนำแพทย์)
- ดื่มน้ำให้มาก ช่วยล้างเชื้อโรคออกทางปัสสาวะ
- หากเกิดบ่อย ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุแอบแฝง เช่น นิ่ว หรือโรคทางระบบประสาท
วิธีป้องกันกระเพาะปัสสาวะอักเสบ
- ดื่มน้ำวันละ 6–8 แก้ว
- ปัสสาวะทุกครั้งหลังมีเพศสัมพันธ์
- ทำความสะอาดจากด้านหน้าไปด้านหลังเสมอหลังขับถ่าย
- หลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอด
- สวมกางเกงในผ้าฝ้าย และเปลี่ยนทุกวัน
- หลีกเลี่ยงการกลั้นปัสสาวะบ่อยๆ
การรักษาความสะอาดจุดซ่อนเร้น และการเลือกใส่เสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี เป็นส่วนหนึ่งของการป้องกัน Cystitis — สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมด้านสุขภาพอวัยวะเพศ ชมบทความเกี่ยวกับ ขลิบในเด็ก / การดูแลหลังขลิบ
สรุป กระเพาะปัสสาวะอักเสบไม่ใช่เรื่องเล็ก
แม้โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบจะดูเหมือนโรคทั่วไป แต่หากละเลย อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงได้ ผู้หญิงและผู้ชายควรสังเกตอาการตัวเองเสมอ และหากพบความผิดปกติ ควรรีบพบแพทย์ทันที เพียงแค่หมั่นดูแลตัวเองให้ถูกวิธี เลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่อ่อนโยน ดื่มน้ำเพียงพอ และใส่ใจความสะอาดในชีวิตประจำวัน คุณก็สามารถป้องกันโรคนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Q&A คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกระเพาะปัสสาวะอักเสบไม่ควรมองข้าม
Q : Cystitis คืออะไร?
A : Cystitis หรือ กระเพาะปัสสาวะอักเสบ คือโรคที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียในระบบทางเดินปัสสาวะ แม้พบบ่อยในผู้หญิง แต่สามารถเกิดกับผู้ชายได้เช่นกัน โดยหากไม่รักษาอาจลุกลามเป็นไตอักเสบหรือติดเชื้อในเลือดได้
Q : ใครเสี่ยงเป็น Cystitis บ้าง?
A : ผู้หญิง เนื่องจากท่อปัสสาวะสั้นและอยู่ใกล้ทวารหนัก , ผู้ชายสูงวัย (อายุ 50 ปีขึ้นไป) ที่มีภาวะต่อมลูกหมากโต , เด็กและผู้สูงอายุที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ
Q : อาการของ Cystitis มีอะไรบ้าง?
A : มีอาการ ดังนี้
- ปัสสาวะบ่อย แสบ ขัด ปวดตอนปลายปัสสาวะ
- ปัสสาวะไม่สุด มีกลิ่นเหม็น หรือมีเลือดปน
- ปวดท้องน้อย เจ็บบริเวณอุ้งเชิงกราน
- เด็กอาจมีไข้ ปัสสาวะราด หรืออาเจียน
- ถ้ามีไข้ หนาวสั่น ปวดหลัง อาการอาจลุกลามถึงไตได้
Q : สาเหตุของกระเพาะปัสสาวะอักเสบคืออะไร?
A : สาเหตุ คือ
- การติดเชื้อจากแบคทีเรีย
- การใช้สายสวนปัสสาวะเป็นเวลานาน
- ผลข้างเคียงจากการทำเคมีบำบัดหรือการฉายแสง
- การใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดจุดซ่อนเร้นที่มีสารเคมีรุนแรง
- อักเสบจากโรคผิวหนังหรือโรคอื่น เช่น ริดสีดวง, มะเร็งในระบบทางเดินปัสสาวะ
Q : วิธีรักษากระเพาะปัสสาวะอักเสบคืออะไร?
A : วิธีการรรักษา เช่น
- รับประทานยาปฏิชีวนะ เช่น กลุ่ม Quinolone หรือ Cephalosporin ตามคำแนะนำของแพทย์
- ดื่มน้ำให้มากเพื่อช่วยล้างเชื้อออกทางปัสสาวะ
- ถ้าเกิดซ้ำหลายครั้ง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุแอบแฝง เช่น นิ่ว หรือภาวะทางระบบประสาท
คลิกที่นี่ ปรึกษากระเพาะปัสสาวะอักเสบ กับ หมอเบียร์
นพ.สืบพงษ์ เอ่งฉ้วน แพทย์เฉพาะทางศัลยศาสตร์ยูโรวิทยา (Urology) เลข ว.29458
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยเกี่ยวกับการเพิ่มความยาวอวัยวะเพศ
ทำไมเรื่องการเพ
โรคประจำตัวที่สัมพันธ์กับหย่อนสมรรถภาพทางเพศ
ปัญหาส่วนใหญ่ที
เปรียบเทียบวิธีเพิ่มขนาดแบบธรรมชาติและการแพทย์: แบบไหนปลอดภัยกว่า
ทำไมผู้ชายถึงสน