หลายคนอาจเข้าใจผิดว่า นิ่วในไต ต้องรักษาด้วยการผ่าตัดเท่านั้น แต่ในความจริงแล้ว สามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด ด้วยเทคนิคที่เรียกว่า ESWL (Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy) ซึ่ง นพ.สืบพงษ์ เอ่งฉ้วน ได้ใช้วิธีนี้รักษาคนไข้จำนวนมาก และได้ผลดีในเคสที่เหมาะสม มาดูกันว่า ESWL คืออะไร เหมาะกับใคร และต้องเตรียมตัวยังไงบ้าง
นิ่วในไต คืออะไร? ใครเสี่ยงบ้าง?
นิ่วในไตเกิดจากการตกตะกอนของแร่ธาตุหรือสารเคมีในปัสสาวะ มักเกิดจากพฤติกรรมการดื่มน้ำน้อย ทานเค็ม หรือรับประทานโปรตีนสูงต่อเนื่อง โดยเฉพาะผู้ชายมีโอกาสเป็นมากกว่าผู้หญิง หากนิ่วมีขนาดเล็กกว่า 4 มิลลิเมตร ส่วนใหญ่สามารถหลุดออกเองได้ แต่ถ้าก้อนโตขึ้น หรือขวางท่อไต จะมีอาการปวดอย่างรุนแรง และจำเป็นต้องได้รับการรักษา
ESWL คืออะไร? เทคนิคสลายนิ่วโดยไม่ผ่าตัด
ESWL (Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy) คือ การสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทกจากภายนอกร่างกาย ไม่ต้องผ่าตัด ไม่ต้องวางยาสลบ และไม่มีแผล ผู้ป่วยสามารถกลับบ้านได้ทันทีหลังทำ
- ใช้คลื่นเสียงความถี่สูงยิงไปที่นิ่วให้แตกเป็นชิ้นเล็ก
- เศษนิ่วจะถูกขับออกทางปัสสาวะ
- ปลอดภัย ไม่เจ็บหนัก ไม่ต้องนอนโรงพยาบาล
- เหมาะกับก้อนนิ่วขนาดเล็ก กลาง ที่ไม่แข็งมาก
นิ่วแบบไหนเหมาะกับการสลายด้วย ESWL?
การสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทก ใช้ได้เฉพาะบางประเภทของนิ่ว โดยก้อนนิ่วที่เหมาะสมควรมีลักษณะ ดังนี้
- ขนาด ไม่เกิน 2 ซม. สำหรับนิ่วในไต
- ขนาด ไม่เกิน 1.5 ซม. สำหรับนิ่วในท่อไต
- ไม่มีการอุดตันทางเดินปัสสาวะ
- ไตทำงานปกติ
นิ่วที่แข็งมาก เช่น Calcium oxalate monohydrate หรือ Cystine stone อาจต้องเปลี่ยนวิธีการรักษา
ขั้นตอนการสลายนิ่วกับ นพ.สืบพงษ์ เอ่งฉ้วน
- ตรวจประเมิน ตำแหน่ง ขนาด และชนิดของนิ่วด้วยการ X-ray หรือ Ultrasound
- เตรียมตัวก่อนการรักษา ด้วยการพักผ่อนให้เพียงพอ งดอาหารย่อยยาก
- เริ่มทำ ESWL โดยนอนนิ่งในท่าที่เหมาะสม แล้วใช้คลื่นเสียงยิงสลายนิ่ว
- พักฟื้นหลังทำ ไม่ต้องแอดมิตโรงพยาบาล
หลังการสลายนิ่ว ดูแลอย่างไร?
- ดื่มน้ำอย่างน้อย 3 – 4 ลิตรต่อวัน เพื่อช่วยขับเศษนิ่ว
- อาจมีปัสสาวะปนเลือดใน 1 – 2 วันแรก (เป็นปกติ)
- งดออกแรงหรือยกของหนัก 2 – 3 วัน
- หากมีอาการปวดมาก ไข้สูง หรือปัสสาวะไม่ออก ควรพบแพทย์ทันที
- ติดตามผลการรักษาตามนัดทุกครั้ง
ข้อจำกัดของการใช้ ESWL
แม้ว่าจะเป็นเทคนิคที่สะดวกและปลอดภัย แต่ ESWL ก็ไม่เหมาะกับทุกคน เช่น
- นิ่วขนาดใหญ่เกินไป (มากกว่า 2 ซม.)
- นิ่วชนิดแข็งพิเศษ แตกยาก
- ระบบปัสสาวะผิดปกติ เช่น เคยผ่าตัดมาก่อน
- ต้องทำซ้ำหลายรอบหากนิ่วยังไม่แตกหมด
ในกรณีเหล่านี้ หมอเบียร์จะประเมินและแนะนำทางเลือก เช่น การผ่าตัดส่องกล้อง (PCNL) แทน
สรุป สลายนิ่วในไตกับ นพ.สืบพงษ์ เอ่งฉ้วน ไม่ต้องผ่าตัดก็หายได้
หากคุณกำลังมีอาการปวดหลัง ปวดท้องข้างเดียว หรือปัสสาวะผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณของนิ่วในไต อย่ารอให้รุนแรงจนต้องผ่าตัด เทคโนโลยี ESWL จาก นพ.สืบพงษ์ เอ่งฉ้วน ช่วยให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้เร็ว ไม่เจ็บ ไม่พักฟื้นนาน และไม่ต้องนอนโรงพยาบาล สนใจปรึกษาอาการ หรือตรวจประเมินนิ่ว สามารถติดต่อ LINE OAได้ตลอด 24 ชั่วโมง
Q&A คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการสลายนิ่วในไต ด้วยเทคนิค ESWL
Q : ทำ ESWL แล้วเป็นหายทันทีไหม?
A : ไม่ใช่หายทันทีแบบจบในวันเดียวทุกคน นิ่วต้องแตกและ เศษนิ่วต้องทยอยออก ระยะเวลาขึ้นกับขนาด ชนิดนิ่วและสภาพทางเดินปัสสาวะ
Q : ESWL เจ็บไหม ต้องวางยาสลบไหม?
A : ระดับความรู้สึกเจ็บแตกต่างกัน บางคนรู้สึกหน่วง เจ็บบริเวณสีข้างระหว่างหรือหลังทำเล็กน้อย และมักดีขึ้นใน 1 – 2 วัน (การให้ยาช่วยปวดหรือวิธีระงับปวด ขึ้นกับสถานพยาบาลและการประเมินแพทย์)
Q :หลังทำ ESWL ปัสสาวะเป็นเลือด ปกติไหม?
A : พบได้ และมักเป็นช่วงสั้นๆ หลังทำ (เช่น 1 – 2 วันแรก)
Q : ESWL มีผลข้างเคียง ภาวะแทรกซ้อนอะไรที่พบบ่อย?
A : ที่พบได้ เช่น ปวดบิดเป็นพักๆ (colicky pain), ปัสสาวะเป็นเลือด (macroscopic hematuria) และบางรายอาจเกิดการอุดตันจากเศษนิ่วเป็นแนว (steinstrasse)
Q :ใครบ้างที่ไม่ควรทำ ESWL?
A : ข้อห้ามที่พบบ่อย ได้แก่ ตั้งครรภ์, มีความผิดปกติการแข็งตัวของเลือดใช้ยาต้านการแข็งตัวแบบควบคุมไม่ได้, มีการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะที่ยังไม่รักษา, และ มีโป่งพองหลอดเลือดใกล้ตำแหน่งนิ่ว
คลิกที่นี่ ปรึกษานิ่วในไต กับ หมอเบียร์ นพ.สืบพงษ์ เอ่งฉ้วน แพทย์เฉพาะทางศัลยศาสตร์ยูโรวิทยา (Urology) เลข ว.29458
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยเกี่ยวกับการเพิ่มความยาวอวัยวะเพศ
ทำไมเรื่องการเพ
โรคประจำตัวที่สัมพันธ์กับหย่อนสมรรถภาพทางเพศ
ปัญหาส่วนใหญ่ที
เปรียบเทียบวิธีเพิ่มขนาดแบบธรรมชาติและการแพทย์: แบบไหนปลอดภัยกว่า
ทำไมผู้ชายถึงสน